انجمن روانشناسان بروجرد

بررسی اهمال کاری وعملکرد تحصیلی در دانشجویان و دانش آموزان
نویسنده : نازنین کوشکی - ساعت ٧:٠۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٦ مهر ،۱۳٩٠
 

مقدمه

 

بسیاری از انسانها کارهایی که میدانند باید انجام دهند را به فردا موکول میکننداین عبارت در عین سادگی و به ظاهر کوچک بودن مسئله از مباحث بسیار مهمی است که ریشه ای اخلاقی روانی دارد ودر بیان مسئله آن را اهمالکاری گویند.(حسن،1389سایت لینکستان)

عدم انجام کارها چیزی فراتر ازپرهیز از انجام کارهاست .اهمالکاری به تعبیری که آلیس آن را بکار می برد نوعی سندروم فرد است یعنی کاری را که تصمیم به اجرای آن گرفته می شود و آن کار حداقل می توانددر آینده برای فرد نتایجی در بر داشته باشد بدون دلیل به آینده محول میشود  اما در عین حال عدم انجام ان نیزبه زیان فرد است و از این بابت خود را سرزنش میکند چنین فرایندی فرد وادار می سازد که برای موجه جلوه دادن عادت مورد نظر دلایل متعددی را بیاورد به گونه ای که به گفته فستینگر بتواند درگیریهای ذهنی  وناهماهنگی های شناختی خود را مرتفع سازد.(کتاب آسیب شناسی اهمال کاری/ روزنامه همشهری/سایت لینکستان،1389)

اهمالکاری چیست وتعریف آن

ازنظر روانشناسی اهمالکاری یعنی کاری را به آینده محول کردن که تصمیم به اجرای آن گرفته ایم. اما این کلمه نزد افراد مختلف معانی متفاوتی دارد  ووجوه مختلفی از آن برداشت می گردد.فرد مایل به انجام کاری است و آن دست کم میتواند برای وی در آینده نتیجه بخش باشد هر چند در حال حاضر ضروری به نظر نمی رسد .تعویق انداختن ممکن است گاهی حتی در بهتر ادامه دادن ان کاربه فرد کمک کند اما به طور کلی پیامدهای ناخوشایندی دربردارد.اهمالکاری به هرنحوی که باشد ناپسندونکوهیده است.(سایت نیک صالحی،1389)

تاریخچه

 مسئله اهمالکاری در منابع اسلامی از دیر باز مورد توجه  بوده و در روایات و ادعیه  در باره آن سخن به میان امده است.ناگفته نماند که علمای اخلاق وعرفای اسلامی پیوسته اهل سیرو سلوک رااز ابتلا به این نابهنجاری اخلاقی رفتاری برحذرداشته اند .این واژه در غرب بویژه در عرصه ی روانشناسی حدود چهل سال است که مطرح شده است تنها استاد روانشناسی که درباره تاریخچه آن بحث کرده "یل ت.ریچن باخ"می باشد وکتابی به نام بررسی علل اهمالکاری تالیف کرده است هر چند موضوع انتخابی وی جالب می باشد اما کمک چندانی به حل مسئله نکرده است .پس از وی دونفر از نویسندگان به نامهای" الیس" و" ویلیام جیمز نال" به نگارش کتاب روانشناسی اهمالکاری همت گماردند که در نوع خود کاری بدیع وقابل ارائه است.(حسن ،سایت لینکستان،1389)

علی رغم اینکه اهمالکاری مجموعه وسیعی از عناوین واولویت های تحقیقاتی را به خود اختصاص داده رابطه آن با انواع اختلالات  شخصیتی  به تایید رسیده است بطوریکه پیشرفت تعلل در کارها در درجات بالا جنبه مرضی و بیمارگونه به خود گرفته است که نه تنها سلامت جسم وروان فرد را تایید می کند بلکه صدمات جبران ناپذیر اقتصادی و اجتماعی رااییجاد مینماید.

پژوهشگران عوامل متعددی رادر ارتباط با اهمالکاری شناسایی کرده اند مانند اضطراب،وابستگی(فراری، 1991)تنفر از انجام وظایف (سولومون وروتبلوم،1984)،ترس از شکست (سولومون وروتبلوم)،ترس از ارزیابی منفی (فراری،1992)،کمال گرایی(جانسون وسلانی،1996)،عقاید غیر منطقی (بریجزورویگ،1997)عزت نفس پایین(فراری،1982)عادات نادرست در مطالعه(فراری،1992) ناتوانی اکتسابی(مک کین ،1994واکر،2000).

1روتبلوم(1984)با ارائه پژوهشی روی دانش آموزان دبیرستانی اعلام داشت که بین اهمالکاری و افسردگی با ضریب همبستگی (0/88)رابطه معناداری وجود دارد.وی وهمکارانش همچنین اعلام کردندکه%50از دانش آموزان آمریکایی حداقل نیمی ازوقت خود را در انجام تکالیف درسی به تعلل می گذرانند و %38آنها گاهی اهمال کارمی شوند.آنها همچنین معتقدند که اهمال کاری تحصیلی بیشتردر زمینه آماده کردن کارهای عملی در طول ترم رایج است تا درس خواندن برای امتحان (سنکال،1995)

سالومون وروتبلوم(1984)دریافتند که تعلل با اضطراب درارتباط است(مالوس ،2002)همچنین آلیس وجیمز (1985)،علل اهمال کاری راخود کم بینی وترس ازشکست معرفی نموده وتوزیع اهمال کاری در سطح جامعه را%95براورده کرده اند

(آلیس،1985).

نتایج تحقیقات افرت وفراری(1989)و(1991)بیانگر رابطه بین تعلل وعزت نفس بود که حاکیاز اهمیت توجه به عوامل عاطفی نیزهستند .(رواند،2001)

شوونبرگ (1995)کشف کرده است که اهمال کاری مربوط به دو خصیصه مهم شخصیتی است :خود آگاهی یا بصیرت اندک (یعنی تمایل به موفقیت ،مسئولیت پذیری وتوان فردی ) وروان رنجوری (یعنی بی کفایتی،اضطراب،بی ثباتی عاطفی وترس از شکست)این عوامل شخصیتی با نیاز اهمال کار جهت حفاظت ازخود انگارها در ارتباط هستند وموجب ایجاد سبک های مختلفی از اهمال کاری می شوند (واکر ،2000)

همچنین خداشناس (1373) در بررسی رابطه بین اضطراب واهمال کاری بین میزان اهمال کاری و اضطراب همبستگی مثبت (0/86)به دست آورده است.

شواهدی وجود دارد که اهمال کاری در دانشجویان با بدبینی و استرس رابطه مستقیم و باخوش بینی رابطه معکوس دارد (پارکر ،1992توکمان،1991)مطالب دیگر پیرامون سازگاری نیز بطور غیر مستقیم بیانگر آن هستندکه خوش بینی ممکن است مربوط به اهمال کاری باشند .افراد خوش بین شاید باید با اطمینان خاطر بیشتر نسبت به آینده ازیکسری روش های فعال انطباقی در مواجهه با مشکلات استفاده می کنند و فرار از مشکلات متوسل می شوند.(کارورو شییر،1991)

تحقیقات نشان می دهد که وسواس های فکری در افراد دارای ارتباط زیادی با اهمال کاری در تصمیم گیری است ووسواس های عملی دارای ارتباط زیادی با اهمالکاری اجتنابی وتصمیم گیری هستند.نتایج نشان میدهند که افراد مبتلا به تمایلا ت بالینی وسواس فکری وعملی در واقع دچار نوعی بی ارادگی اند.

رفتار اهمال کارانه دارای ارتباط مثبت با افسردگی ،روان رنجوری ،خود را دست کم گرفتن ،فراموشکاری،اختلال وآشفتگی ،تحریک پذیری غیرعملی،هیجان جویی،عدم رقابتی بودن وکمبود انرژی است .

بورکاو یوان(1983)اضطراب وترس را عامل اصلی اهمال کاری مزمن برای حفظ اعتمادبه نفس آسیب پذیرمی دانند. اضطراب اجتماعی به اضافه ترس بیش از حد باعث می شود که برخی افراد جهت حفظ جایگاه اجتماعی خود از نظر زمان وانرژی کارهارا به تعویق بیندازند.

کریست،جفرسون ومارکس (1986)به ارزیابی فرد مبتلا به اختلال وسواس فکری –عملی پرداختند ودر یافتند که اکثر افرادی که در مراسم مذهبی اجتنابی شرکت دارند ،خود را در برابر علائم وسواس حفظ میکنند.بعلاوه آنهاگزارش کرده اند که وسواس اجباردر بسیاری فعالیت ها کندعمل میکند.(کتاب آسیب شناسی اهمال کاری/ روزنامه همشهری/ سایت لینکستان،1389)                                                                                                           


نمونهایی از اهمالکاری وتنبلی متداول

بعضی زمینهایی که در ان انتخاب تعلل ورزی بسیار اسانتر از انتخاب عمل است عبارتنداز:

اد امه دادن به شغلی که امکانی برای رشد وپیشرفت ندارد.

اصرار بر حفظ روابطی که نابسامان شده است.

متاهل یا مجرد ماندن فقط به امید اینکه اوضاع بهتر خواهد شد.

امتناع از کوشش در حل مشکلاتی که در روابت مختلف پیش میایند از تعدیل مشکلات خجالت و یا ترس به جای اینکه اقدامی سازنده به عمل امده فقط منتظر بهبود خودبه خوداوضاع ماندن.

بی توجهی به اعتیاداتی از قبیل الکلیسم ومواد مخدر وقرص های ارامبخش یا سیگار. در اینگونه مواردافراد می گویند"هر وقت امادگی داشتم ترک می کنم"در حالی که می دانند به تعویق انداختن این کار به سبب تردیدی است که نسبت به توانایی خود دارندو انرانادیده می گیرند.                                                                       

به تعویق انداختن کارها ی دشوار وکم اهمیت نظیر نظافت منزل یا طفره رفتن از مواجهه با دیگران مثلا یک شخص عالی مقام ویا یک دوست با ماندن در انتظار یافتن فرصتی مناسب کم کم به این نتیجه می رسید که چنین برخوردی لازم نیست در حالیکه ممکن است این مواجهه روابط شما را یا کیفیت خدمات بهبود بخشد .

به تعویق انداختن کارها به بهانه خواب یافتگی و بی علاقه گی به دنبال کردن یک سری ازمسئله ها وخستگی وبهانه احساس کسالت وملال ومریض شدن.

موکول کردن مطالعه ودرس خواندن به آینده به بهانه عدم کشش وبی حالی وعدم جذابیت و...(تبیان،سایت لینکستان،1389)

 

دلیل تراشی  

از جمله دلیل تراشی ها وافکار غیر منطقی که فرد را به سوی مسامحه واهمال کاری سوق می دهند عبارتند از:

به تعویق انداختن کارها باعثعملکرد دقیق شده وموجب حفظ اعتماد به نفس می شود.تاخیر وفشار را ازبین می برد وشخص می تواند آزادانه وآسان کارش را انجام دهد .این کاری است که سالها آن را انجام داده ام وتقریباازآن خسته شده ام

پس دیگر میلی به انجام آن ندارم .تاخیر و انجام دادن کار در آخرین لحظات باعث صرفه جویی در وقتم خواهد شد . امروز کاری بهتر و لذت بخش تر در پیش رو دارم که با از دست دادن آن معلوم نیست فردا چه وضعیتی داشته باشم پس همان بهتر که کار امروز را به فردا موکول نمایم و...

با دوری گزیدن از فعالیت هایی که مستلزم مخاطره است برای همیشه از احتمال شکست دوری می کنم .تا زمانی که به تعلل ورزی ادامه داده شود پیوسته می شود همانگونه که هستیم باقی بمانیم.

در کل چهل بهانه مهم برای تنبلی می آورند :کاری که باید انجام بدهم 1- نا خوشایند است 2- دیر شده است 3- زیر فشار بهتر کار می کنم 4- اگر صبر کنم احتمالا به خودی خود بر طرف می شود 5-خیلی زود است 6-امروز که خیلی دیر شده است 7- یادداشتهایم را با خود ندارم 8- دشواراست 9-حالا میل به انجامش ندارم10-سرم درد میکند  11-دیرتر هم که انجام بدهم اتفاقی نمی افتد12 – ممکن است مهم باشد اما اضطراری نیست  13- ممکن است مرا ناراحت کند 14 – دلم می خواهد این کار بکند اما فراموش می کنم 15- اگر صبر کنم ممکن است سایرین آن را انجام دهند 16- ممکن است خجالت بکشم 17- نمی دانم از کجا شروع کنم 18- اول کار دیگری دارم بعد ...19- بیش از حد خسته هستم 20- فعلا سرم شلوغ است 21- کار خسته کننده ای است 22- ممکن است موثر واقع نشود 23- اول باید مرتب کنم 24- باید درباره اش فکر کنم 25- وقت بیشتری می خواهد 26- نمی دانم چگونه این کار را انجام دهم 27- تلویزیون برنامه جالبی دارد 28- تا شروع کنم مزاحمی از راه می رسد 29- به مطالعه بیشتری نیاز دارم 30- طالع به من نشان میدهد که زمان مناسبی نیست 31- تا حالا که کسی شکایت نکرده است 32- اگر همین حالا این کار را بکنم بلا فاصله کار دیگری به من محول خواهند کرد 33- هوای بدی است 34- حیف امروز به این خوبی نیست که آنرا صرف کنم 35- قبل از شروع باید کمی استراحت کنم 36- تا مقدماتش را فراهم سازم این کار را می کنم 37- در فرم خوبی نیستم 38- هر چه زودتر عقب بمانم فرصت بیشتری برای پرداختن به آن خواهم داشت 39- تا اول سال صبرمی کنم آنوقت برنامه می ریزم 40- حالا که کار ازکار گذشته است .(بلس،1995/قراچه داغی،1374)

 

چندی از نتایج و آثار اهمال کاری به طور خلاصه

آثار اهمالکاری را می تواندر اموری چند خلاصه کرد که عبارتنداز :بیشتر افراد از تاخیردر انجام کار خود و دیگران پشیمان وناراحتند .اهمالکاران در خود احساس پوچی وبی ارزشی می کنند .حضرت باقرالعلوم(علیه السلام)بستر اهمالکاری را به دریایی تشبیه کرده اندکه غرق شده گان در آن ورطه رابه هلاکت می رساند .

در بیشتر گزارشهایی که اهمال کاران داده انداین نکته جلب توجه می کندکه از بی اعتمادی به نفس خودگلایه کرده اند .بالاخره استمراربر اهمالکاری انسان را به وادی حیرت وسر گردانی سوق خواهد داد.چنانکه امام صادق (ع)به این واقعیت اشاره می فرمایند :((وطول التسویف حیره)).

نتیجه اهمالکاری :شخص اهمالکار به چند عارضه مبتلا خواهد شد که برخی از آنها عبارتند از:1- افسردگی :این بیماری خود گواه ونشانه این است که اهمالکار می خواهد خود را از درد ورنج تنبلی واهمالکاری نجات دهد.افسردگی دارای نشانه هایی چون خستگی سر درد های شدید بی خوابی فشارخون و زخم معده است لازم به یاداوری است که تا هنگامی که اهمالکاری به شکل اعتیاد درنیامده افسردگی ناشی از آن درمان پذیر است اما هنگامی که اهمالکاری عادت شده درمان آن بسیاردشوار می شود .

2- وحشتزدگی درونی دلهره واحساس ترسهای درونی 3- بی کنترلی وبریدگی. ناگفته نماندکه ویژگی های مزبورخود از نشانه های شکست روحی شخص اهمالکارمی باشد.(حسن،سایت لینکستان،1389)

بررسی علل اساسی وریشه یابی اهمالکاری

ریشه اهمالکاری وتنبلی را می توان درخودفریبی فراراز قبول مسئولیت دانست در اینجا مهمترین بازده های مسامحه کارراذکر می کنیم:  1-تعویق هر امر به فرد این امکان را می دهد تا از فعالیت های نا خوشایند فرار کند.

2-از راه خود فریبی می خواهد احساس آرامش بدست آورد.

3-تا زمانی که به تعلل ورزی خویش ادامه می دهد می تواندپیوسته همان گونه که هست باقی بماند .

4-با احساس ملال کسی یا چیزی را موجب اندوه خود دانسته و سرزنش می کند تا مسئولیت رااز دوش خود برداردو متوجه امر کسالت آور بیرونی کند .

5-به انتظار بهتر شدن اوضاع می تواند بنشیند و دنیا را به خاطر اندوه خود سرزنش کند اما اوضاع هیچگاه به نفع اوتغییرنمی کند این یک شیوه عالی برای اجتناب از کار کردن است .

6-با دوری گزیدن از فعا لیت هایی که مستلزم مخاطره است برای همیشه از احتمال شکست دوری می کند .

7-آرزو می کند که خواسته هایش خود به خود برآورده شود .

8- ابراز همدردی دیگران و دلسوزی شخص خودش را جلب می کند تا به خاطرش اضطراب خودش که ناشی از انجام ندادن کار هایی است که نتوانسته بکند همواره دلسوزش باشند .

9-با اجتناب از کار می توانند از موفقیت فرار کننددرنتیجه از احساس آدم خوب و لایق بودن وبلکه پذیرش مسئولیت هایی که موفقیت به همراه دارد نیز احتراز خواهد کرد .(مهدی ،سایت pimd-blogfa،1385)

روانشناسان عوامل مهم این آسیب روانی را در دو دسته قرار داده اند که عبارتند از :

1-آسیب ها ونا بهنجاری هایی که مربوط به روان شخص اهمال کار است همچون خود کم بینی/توقع  بیش از حد / از خود پایین بودن سطح تحمل /کمال طلبی وسواس گونه /اشتیاق به لذت جوئی کوتاه مدت/فقدان قاطعیت وعدم اعتماد به نفس.

2-آسیب هایی که در ارتباط با دیگران ویا محیط اطراف خود را نشان می دهند مانند :نا رضایتی از وضع مو جود/عدم تسلط بر کار /نگرش منفی غیر واقع بینانه از دیگران /احساس عدم مسئولیت در برابر دیگران/لجبازی با دیگران /اهمال کاری وپرخاشگری انفعالی بر چسب زدن به این وآن.(حسن،سایت لینکستان،1389)

در توضیح عبارتهای فوق و روشن شدن مطلب عوامل موثر در اهمال کاری رامی توان چنین ابراز کرد از جمله این عوامل:1-تقدم انگیزه بر عمل  2-الگوی تسلط که مسامحه کار اغلب فکر می کندافراد موفق همیشه احساس اطمینان و اعتماد به نفس دارندو به راحتی به هدف خود می رسند این تصور کاملاغیر واقع بینانه است.

3-ترس از شکست  4- کمال طلبی که به دلیل ترس از نقصان در کارها آنها را به تعویق می اندازند .

5-پاداش نگر فتن :با وجود پاداش انگیزه بالا می رود اگر اهمیتی به امتیاز ندهیم امتحان کردن کار بی معنی است .

6-عبارتهای باید دار معمولاموثر نیستند احساس گناه ایجاد می کنند که شما از انجام کار خود داری کنید .

7-پرخاشگری انفعالی:این افراد از ابراز علنی احساس های منفی خود واهمه دارند در نتیجه احساس واقعی خود را به صورت غیر مستقیم بروز خواهد داد.

8-فقدان قاطعیت :افراد غیر قاطع تسلیم خواسته های غیر منطقی دیگران هم می شوند واز انتقاد می تر سند در نتیجه از انجام کار طفره می روند .( سایت فناوری اطلاعات ایرانیان،1388)

البته گاهی از جمله عوامل خستگی علاوه برعدم تحرک وورزش نکردن عامل کار کردن و دوری از انجام عمل و تنبلی آورده شده که گاه اختیاری از روی خواست فرد است گاه به علت پایین آمدن سطح قند خون فرد می با شد .

 در یک ضرب المثل چینی آمده:((یک  سفر هزار کیلومتری با برداشتن قدم اول شروع می شود.))پس این فرد است که تصمیم می گیرد و عمل می کند و یا ازعمل خودداری می کند.( بلس ،1995/قراچه داغی،1374)

 

ذهن نیمه هشیار

طرز تلقی مثبت درباره غلبه بر تنبلی چیز خوبی است اما مشکل را حل نمی کند قدم بعدی تحلیل مسئله و نیافتن علل تاخیر کردن است . در اغلب موارد ترس مهمترین عامل تنبلی است و اراده به تنهایی کافی نیست بر خورد سالم با خطر شکست یکی از نشانه های شکو فایی است میان کسانی که بر خلاف احساس واقعی خود رفتار می کنند . مثل کسانیکه  در تاریکی می تر سند ولی سوت می زنند و می گو یند که نمی تر سند بایک تنبل یک تفاوت مهم دارد این افراد در مو قعیتی که به وقت وظیفه با ماسک شا دی و طراوت بر چهره خود بزنند کار دیگری هم  نمی توانند بکنند اما این امر در مورد تنبل صدق نمی کند او با لحظه واقعیت رو به رو نیست وبا این حال کارش  را به تعویق می اندازد و وانمود می کند که دلیل موجه دارد در باره ترس توجه به نکته ی دیگری هم ضرورت داردبه ترس به عنوان دشمنی که بایدبر او غلبه یابد فکر نکند به این فکر کند که ترس می تواند مفید باشد به عبارت دیگر محرک سودمندی می باشد.

خیلی ها از موفق شدن وحشت دارند بی آنکه علنی حرفی بزنند قصد ناکام شدن رده اند و بدون استثناء موفق هستند البته منظور موفقیت در تلاش برای شکست خوردن است انسانها همیشه رفتار منطقی ندارند علتش همین است شاید به نظر عجیب برسد اما ترس از موفق شدن جزئی از روح وروان آدمی است و در بسیاری از مواقع منجر به کم کاری می شود وخود شخص نیز به وجود آن واقف نیست مسئله ذهن نیمه هشیار مطرح است .به دلایل مختلف ممکن است ذهن نیمه هشیار ما خلاف دستورات ما راانجام دهد و در نتیجه نمی توانیم آنچه را که می خواهیم انجام دهیم به همین دلیل هنگامی دنبال علت اصلی تنبلی می گردیم می توانیم علت آن را ترس از موفق شدن نامید.به عبارت دیگر از عمل نیست که می ترسید از نتیجه عمل خود هراس دارید .میل به شکست نام دیگری برای ترس از موفق شدن است ممکن است ترس شما از کمی عزت نفس باشد و ارتباطی با ناتوانی شما نداشته باشد اگر هد فی را برای خود در نظر گرفته اید حتما می توانید با کمی تلاش به آن برسید اغلب ما توانایی خود را کمتر از آنچه هست براورد می کنیم . بسیاری ازروانشناسان معتقدندکه انسان از بخش کوچکی از امکانات و استعدادهای خود استفاده می کند و این مطلبی است که اغلب متفکرین ما به آن اعتقاد دارند .این بدان معنا است که شما از ذخیره استعدادی استفاده نشده ای برخوردارید وبدین معناست که توانایی های نهفته ای در شما هست اما اگر تنبلی وکاهلی اجازه ندهند د روازهای استعداد رابگشائید ممکن است ذخائر خود را بخشکانید واز بین ببرید.( بلس،1995/قراچه داغی،1374)

 

عوامل افت تحصیل

در مقایسه سوابق دانشجویانی که ترک تحصیل می کنند با دانشجویانی که در تحصیل پایدارند ((آلفرد هیلبرن)) برخی تحقیقات انجام داده که در جهت کشف حقیقت این مشکل اصلی است . تحقیقات نشان داده اند که دانشجویانی که ترک تحصیل کرده اند نیاز شدید تری به جلب توجه دیگران و تسلط بر افراد داشته اند و رفتار آنها با تعدی و پرخاشگری همراه بوده است در واقع آنهاتمایلی نداشته اند که به انجام وظایف تحصیلی بپردازند و کمتر اجتماعی بوده اند یکی از مشکلات این دانش آموزان آن بوده که از شناخت حقایق حاکم بر دانشگاه سر باز زده اند و یا اینکه نتوانسته اند راه های موثری برای مقابله با مشکلات موجود بیابند .تحقیقات نشان می دهند که دانشجویان موفق تقریبا دو برابر دانشجویان ناموفق به حضور در کلاس راغبند و تقریبا دانشجویان ناموفق پنج برابردانشجویان موفق غیبت داشته اند دانشجویانی که نزد خود دلایلی برای غیبت در کلاس می آورند در واقع سر آغازی برای شکست خود بنیان می نهند . از سوی دیگر حضور کم در کلاس نخستین نشانه تصمیم دانشجو برای ترک تحصیل است جالب این است که این علائم پیش از آنکه دانشجو تصمیم به ترک تحصیل بگیرد ظاهر می شوند البته همیشه دلیل ترک تحصیل موارد فوقبه تنهایی نیست عواملی در این میان می تواند حضور داشته باشد که در زیر به آن پرداخته می شود .( لیند گرن،1998/اردبیلی،1377)

 

مهمترین عوامل مشترک در ترک تحصیلی دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی بیانگر این حقیقت است که فقر مالی و فقر انگیزشی بیشترین نقش را داشته است و همچنین محیط نا مناسب خانه و مدرسه ودانشگاه و خشونت تنبیه وتشویق و سختگیریهای بیهوده که باعث می شود انگیزه تحصیلی ضعیف شود زمینه های ترک تحصیلی فراهم گردد.از عوامل دیگری که در موفقیت تحصیلی دانشجویان و نوجوانان وجوانان می تواند تاثیر گذار باشد سلامت جسمی و روحی و بهداشتی /عوامل ارثی ذهنی و هوشی /امکانات آموزشی /اعتماد به نفس و تلاش و پشتکار فردی تاثیر همسالان اهمیت قائل شدن والدین به تحصیل فرزندان می باشد .

 اینجا مهمترین موارد موثر در افت تحصیلی فرد بیان می گردد:1-شرایط  اقتصادی 2- سواد والدین و خانواده 3-برخورد معلم و استاد 4- محتوای کتب درسی 5-  شیوه برگزاری امتحانات 6-  عقب ماندگی درسی 7-  نارسای های جسمانی

8-  انگیزه(سایت علمی آموزشی،روزنامه رسالت،1386)

همه عواملی که در فوق بیان شد همگی می توانند در افت تحصیل موثر باشند که البته هر گاه هر کسی نسبت به امری تنبلی و کاهلی نشان دهد و هر نوع عمل دیگری را ارجح بر عمل مورد توقع قرار دهد زمانی که می بایست صرف اعمال دیگر کرده و یا حتی آن را جزئی از اوقات فراغت خود احتساب نموده و بسته به مو قعیت شغلی /جنس /سن /سطح تحصیلات ومحل زندگی و امکانات موجود در آن و حتی ویژگی های شخصیتی وسیاستگذاری فرهنگی و علمی جامعه و هنجارهاوآداب و روسوم و بسیاری عوامل دیگرو نیز درآمدو توانایی اقتصادی به صرف وقت مورد نظر در مسیری غیر از درس و تحصیل می پردازد.(فصلنامه علمی پژوهشی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد آشتیان،1382)

 البته علاوه بر این مباحث هنگامی اثرکار کسی مثلا دانشجو مورد توجه قرار نمی گیرد و آنطور که شایسته است تشویق نمی گردد شخص نسبت به قبل رغبت کمتری به عمل در آن حوزه پیدا می کند.( خبرنامه دانشگاه تربیت مدرس،1387)

کسانی که از خواندن و مطالعه لذت نمی برند معمولا سرعت کندی در دنبال کردن عبارات دارند و با اکراه به مطالعه می پردازند و هر گاه از این افراد پرسیده می شود که اوقات فراغت خود را چگونه سپری می کنند آنها انواع تفریحات و بازی ها وگفتگو ها را که برایشان لذت بخش است و سر گرم کننده می باشد نام می برند اما نامی از کتاب خواندن به میان نمی آید .     

دانشجویان زمانی که از آنها خواسته شود آنچه را که یاد گرفته اند کتبی یا شفاهی ابراز کنند مقاومت می کنند لذا به دلایلی متوسل می شوند تا از این تکلیف سر باز زنند.به آسانی نمی توان گفت که به علت کاهلی یا تنبلی همانطور که بسیاری از اساتید معتقدند  از انجام تکا لیف  امتناع می ورزند ممکن است اساتید دانشجویان را ترغیب کنند که نقشی وابسته وحتی منفی ایفا کنند و به آن حد رسند که امر آموزش را اصولا فرایندی منفی متصور شوند ممکن است این اندیشه حقیقت داشته باشد اما تجزیه وتحلیل بیشتر نشان می دهد که اکراه و اجتناب دانشجویان کتبی یا شفاهی ناشی از ترس وی برای خود اظهاری است. افراد جامعه گرا  در برنامه ریزی واجرای استراتژیهایی که به موفقیت های فرهنگی می انجامد با مشکل مواجهند زیرا اهمیت دادن زیاد به موضوعات  درسی فرهنگی را با هدف های خود برای پیشرفت های اجتماعی در تعارض می بینند و منبع سر گشتگی می شناسند .گاه دانشجویان در برابر فراگیری مقاومت می کنند زیرا تعلیم و تر بیت را فرایندی زحمت افزا می دانند دانشجویان به دانشگاه می روندبا این اندیشه که در آنجا امور در جهت صحیح پیشرو است اما محیط آنجا اندیشه ها و دور نما های تازه ای را به روی آنها می گشایند که با سابقه ذهنی آنها هماهنگ نیست  واین امر کم و بیش در نظر کسالت آور است . بسیاری از افراد  خصوصیاتی را  در خود دوست ندارند ولی با این حال تنها افراد محدودی هستند که خواهان دگرگونی های عمده در خود هستند  به نظر خصوصا افراد کاهل و تنبل دگرگونی

مشقت بار و اضطراب آور ند لذا می خواهند همچنان که هستند باقی بمانند و هیچگونه تلاشی در جهت اصلاح خود و فراگیری و قبول وجود مسائل جدید جهت فکر کردن و عمل و درآن حوزه یا حتی هر حوزه ای که نیاز به صرف فکر و دقت ویا دگیری باشد نمی نماید.(لیندگرن،1998/اردبیلی،1377)

 

قوانین و مربیان کسل کننده

افت احساس مسئولیت مقوله مهمی است که در امر آموزش می بایست همواره مورد توجه قرار گیرد و در افراد رشد داده شود بسیاری از دانشگاهها قوانین حضورو غیاب ندارند .مدیران دانشگاه دریافته اند که وجود این قوانین لازم نیست چرا که دانشجویان یاد گرفته اند با احساس مسئولیت بیشتری نسبت به دوره های پیش تحصیلی خود یعنی مراحل مقدماتی و پیشرفته دبیرستانی عمل کنند . البته این نمونه تنها بیانگر این نکته است که با متعهد ومسئول شدن افراد تخفیف در قوانین منطقی و معقول می شود هر وقت افراد در هر سن درغیبت قوانین جهت بهره بر داری از امکانات آموزشی که برای آنها فراهم شده از خود بلوغ و رشد کافی نشان می دهند . گاهی در برخی از آموزشگاهها و دانشگاهها در مواردی مربیان کسل کننده و بحث های تکراری وجود دارد به هر تر تیب مشکل اصلی در واقع آموزش درسی نبوده و نگرش آنها می تواند به این ترتیب بیان شود (مادامی که ما شاد و سازگار باشیم اوضاع رو به راه خواهد بود) و به این گونه تلاش در جهت بازشناسی افراد و همت در جهت اصلاح برخی از رفتارها که موثر در افت تحصیلی وامر آموزش هستند نمی گردد    ( گلسر،2001/حمزه، 1380)

 

آسیب روانی

یکی از جدی ترین مشکلات در کلاس درس آسیب روانی است یادگیرنده گان ممکن است احساس کنند که محیط از لحاظ روانی و عاطفی امن نیست و از شکست وتمسخر بترسند در چنین محیط هایی یک اشتباه کوچک به شکستی بزرگ تبدیل شده وافراد جرات و سعی و خطر پذیری را پیدا نمی کنند .تهدید روانی موجب سطحی از اضطراب است که جلوی یادگیری را می گیرد . محرومیت حسی کسالت آور است و موارد کمی وجود دارد که به اندازه کسالت بر ضد انگیزش عمل کنند دانش آموزان کسل در جستجوی آسایشند  واین آسایش ممکن است در یک شکل رفتار غیر قابل پذیرش جلوه گر شود .

علت دیگر مشکلات حضوری بی احساسی است افراد بی احساس اهمیت و ارتباطی در محیط درسی نمی بینند آنها از محیط درسی لذت نمی برند و معتقدند که آنجا و مسئولین آن علاقه مند به آنها و موفقیت آنها نیست . محیط درسی رابه عنوان یک موسسه اداری سرد وبی توجه می بینند و به نظر آنها برنامه های درسی بی ارتباطند و اساتید و مربیان ومعلمان افرادی که به فکر غلبه بر افراد به جای کمک به آنها هستند قوانین محیط درسی اختیاری و نسبت به احساس افراد بی تفاوتند.( تام وسویچ ،2004/ماهورومهدی،1384)

 

 

 

وقتی افراد در سازگاری اجتماعی دچار شکست می شوند

 دراین اوضاع آنها از جمع وفعالیت های گروهی کناره گیری می کنند . گاهی افراد برای فرار از واقیت و خودداری از اقدام به بحث می پردازند و به جای برخورد به مسئله به جای پیدا کردن راه حل برای آن در اطراف آن مذاکره وگفتگو می کنند.پس بحث وقتی مفید است که شخص بخواهد عاقلانه مسئله را مشخص کند امکانات موجود را بررسی وبرای حل آن اقدام کند اما اگر طرز بحث فقط به منظور خودداری از عمل باشد در این صورت فرد حالت دفاعی در مقابل مسئله به خود می گیرد و آنچه را که در حال عادی نمی تواند بر زبان آورد می گوید تا حدی می خواهد در مقابل معلم مقاومت کند واز او انتقام بگیرد فرار از واقعیت و انجام کارهایی که با رشد و استعداد فرد تناسب ندارد عمل دفاعی بر گشت را ظاهر می سازد .( شریعتمداری،1389)

 

نگرش تازه

به نظر می رسد که تنبلی یکی از واقعیات بی چون وچرای زندگی است با این حساب آیا بهتر نیست که آن را بخشی از طبیعت انسان قلمداد کنیم و کاری به آن نداشته باشیم ؟

نه به هیچ وجه البته بعضی ها این کار را می کننداما این بعضی ها آدمهای موفقی نیستند اما تا این اندازه عمومیت ندارد بیماری همه جا گیری است اما شانه هایمان را بالا نمی اندازیم و آن را نادیده نمی گیریم مهم نیست که مسئله تا چه اندازه فرا گیر است مهم این است که بلی" کاری از دست ما ساخته است چگونه می توان این مسوله را حل کرد ؟ چه مدرکی است ؟ مدرک زندگی همه آدمهای موفق است آدمهای موفق دفع الوقت نمی کنند نتبل نیستند . تنبلی مانع موفقیت است تنبلی مخرج مشترک همه انسانها نیست / بله مخرج مشترک همه کسانی است که از امکانات با لقوه خود استفاده نمی کنند البته درست است که هر کسی در مواقعی تنبلی می کند اما وقتی آدمهای موفق انجام کاری را به بعد موکول می کنند در واقع می گو یند که کاری بوده که قصد انجام آن را داشته اند و آن را انجام نداده اند این با تنبلی فرق دارد .منظور از دفع الوقت به تعویق انداختن انجام کاری است که می دانید همین حالا باید انجام شود و به آینده موکول گردد. اگر انجام کاری را به بعد موکول کنید تا کار مهمتری را انجام دهید تنبلی نکردهاید این را تنبلی نمی گویند . تنبلی گناه است اگر به هر قانون وعرف و مذهبی رجوع شود متوجه خواهید شد که گناه به دو شکل وجود دارد معمولا رفتاری بر خلاف آنچه معتقد به رعایت آن هستید جلب نظر می کند اما گناه از نوع دیگری هم وجود دارد که (( اوگدون ناش)) می گوید گناه فرو گذاری از انجام کارها دومین گناه است که زیر پوست شما تخم می گذارد . ( بلس،1995/قراچه داغی،1374)

 

 

((اینچ اینچ محو می شوند ))

حقیقت این است که انواع دفع الوقت ها به شکل خود فریب دادن است واقعیت انکار می شود وتنبلی ودفع الوقت بازی است که بازنده اصلی آن خود فرد اهمال کار است . به قول ((رابرت آبراهامز)) شاعر(( بعضی در اثر گلوله می میرند و جمعی دیگر در شعله های آتش اما اغلب آنها اینچ اینچ در کارهای بی اهمیت محو می شوند)).

غلبه بر تنبلی یعنی دست کشیدن از بازی ها و صداقت داشتن با خویشتن . اگر بتوانید علت مسامحه خود را شناسایی کنید برای غلبه بر آن قدم مهمی برداشته اید ومی توانید با یک اقدام به جا در رفع آن بکوشید در این صورت بهانه ای به دست کسی نمی دهید که در وصف حا لتا ن بگوید:زیر ماه خوابید "زیر خورشید لمید "با قصد دارم ها زیست وکاری صورت نداده مرد . با این حساب ما باید زاویه تعصبات بی مورد را کنار بگذاریم به تنبلی حمله کنیم . منظور باورهایی است مانند:(آدم ذاتا تنبلی است )این تصور که با یک عامل مادرزادی روبرو هستیم ولاجرم برای اصلاح آن کاری از ما ساخته نیست .باید این بهانه هارا کنار بگذاریم این طرز تلقی که ما قربانی عوامل ژنتیک یا محیطی خود هستیم به هیچ وجه درست نیست.( بلس،1995/قراچه داغی،1374)

راه حل هایی برای اهمال در تحصیل

تعلل وعقب انداختن کارها بزرگترین عامل منفی در جهت رسیدن به اهداف شماست هیچ کار راحت یا کوچکترین فعالیتی که در برنامه خود دارید به تاخیر نیندازید ومطمئن باشید به این ترتیب نه تنها به هدف نزدیکتر می شوید بلکه از لحاظ روحی نیز تقویت شده احساس بالندگی خواهید کرد نرمش و جست وخیز اثری نیرومند در تغییر روحیه شما دارد باعث شادابی روحی و جسمی شما می شود و آماده حرکت مثبت و بهتر اندیشی خواهید شدو از الگوهای عادتی –ذهنی که باعث عقب افتادن شما شده اند آگاه می شوید. دراولین فرصت ممکن تصمیم خود را در مورد برنامه وعادت جدیدمطالعه ودرس عملی کنید .اگر شما بخواهید پس از گرایش تصمیم گیری انجام آن رابه تاخیربیندازید به احتمال زیاد این کار باعث عدم توفیق می شود زیرا کم کم آنکه در زمان تصمیم گیری داشته اید کم رنگ تر شده اجرای تصمیم برایتان مشکل می شود . احساس بی حوصله گی را تلقین نکنید جای همیشگی مطالعه داشته باشید  در دمای ملایم میزان هوشیاری و فراگیری بالا می رود (حدود 20درجه سانتی گراد ). نزدیک پنجره تمرکز حواستان از دست می رود .( جعفری،1381)

یادداشت بر دارید در یک کاغذ جداگانه بنویسید ودر نظر داشته باشید که بعداباید دور بیندازید . کاریک دانشجوی خوب / مثل یک آدم تنبل است  لابد شنیده اید که می گویند :((از تنبل زرنگتر نمی شود ))منظور این است که دانشجو باید با کمترین تلاش بیشترین نتیجه را بدست آورد البته منظور یک تنبل باهوش است. یادداشت برداشتن یک عمل هوشیارانه است وقتی زیر کلمات خط می کشید در واقع حافظه خود را به کار وادار نمی کنید و به تدریج تنبل و کاهلانه عمل می کنید . خواب خواب می آورد / پول پول می آورد/ یاد گیری یادگیری می آورد.( گنجی،1374)

یک دانشجوی پیروز کارهای امروز را به فردا موکول نمی کند زیرا اومی داندکه با سهل انگاری و تنبلی درسها و تمرینات روی هم انباشته شده و درآینده نزدیک باعث اضطراب و نگرانی او می شوند لذا با دقت و سرعت تمام کارها و تکالیف امروز را به موقع انجام می دهد و بر اشکالات و سوالاتی که پیش می آید علامت گذاشته و می پرسد .در پایان بررسی وتحلیل داده ها تفاوت معنی داری در افزایش عملکرد تحصیلی دانشجویان از طریق آموزش مهارتهای مطالعه به نفع دانشجویان درونگرادیده شد اما با اعمال شناخت درمانی در افزایش عملکرد تحصیلی و با اعمال آموزش مهارتهای مطالعه در کاهش اضطراب امتحان بین دانشجویان درونگرا وبرونگرا تفاوت معنی داری بدست نیامده است. اصولی که در مطالعه باید همواره مورد توجه قرار گیرندعبارتند از:1- مطالعه باید فعالانه ودر گیر کردن ذهن با موضوع مطلب مورد مطالعه  2 - جدیت در مطالعه اهمیت دادن به کاری که به آن مشغولیم 3- حفظ آرامش هنگام مطالعه 4- ترک افکار منفی ونمی توانم ها 5- استفاده از انگشت دست ودنبال کردن مطالب خطوط با آن 6- تمرکز حواس و تعلق خاطر دادن به مطالعه 7- استراحت کردن در مواقع و فواصل معین جهت تجدید قوا  8-  پشتکار و کوشش هر چه بیشتر در امر مطالعه و تحصیل .( اردبیلی،1376)

از خود بپرسید که محیط تا چه اندازه باعث مسامحه وتنبلی شما می شود اگر کار شما شلوغ است کاری کنید که حواستان به کسانی که در آنجا هستند پرت نشود و اگر می توانید در را بسته ویا خواهش کنید که اطراف شما کمتر صحبت کنند . مسامحه و تنبلی یک مقوله کاملا ذهنی است . توجه داشته باشید که دیگران هرگز به قدر شما به ترقی شما علاقه مند نیستند و از همه مهمتر زمام امور خود را به دیگران دادن اسباب شرمندگی است .( بلس،1995/قراچه داغی،1374)

 

 

چند روش برای از بین بردن اهمال کاری

1- یک روز تصمیم بگیرید که فقط به زمان حال بیندیشید وسعی کنید آن زمان ( مثلا پنج دقیقه ) را صرف انجام کاری که می خواهید کنید در این فاصله کوتاه از به تعویق انداختن آنچه موجب ارضای خاطر شماست اجتناب کنید .

2- بنشینید وشروع به کاری کنید که به تعویق انداخته اید نوشتن وخواندن کتابی که قصد داشته اید خواهید دید که اهمال شما هیچ ضرورتی نداشته زیرا همین که تعلل را کنار بگذارید دست زدن به کار دلخواه را به احتمال زیاد دلپذیر و لذت بخش خواهید یافت . شروع به اجرای کار مورد نظر عملا موجب می شود تا اضطراب خود را نسبت به انجام تمامی آن کار فراموش کنید.    

3- وقت مشخصی را تعیین کنید و این وقت را منحصرا به انجام کار مورد تعویق اختصاص دهید خواهید دید که همان زمان منحصر کوشش کل مشکل تعلل ورزی شمارا ازمیان برمی دارد .

4- خود را مهمتر آن بدانید که با اضطراب درباره کارهایی که باید به انجام رسانید زندگی کنید . بار دیگر که می بینید اضطراب ناشی از تعویق کاری ناراحتتان می کند به یاد بیاورید مردمی که خویشتن را دوست دارند اینگونه خودشان را آزار نمیدهند.

5- زمان حال را با دقت بررسی کنید ببینید اکنون از چه چیز اجتناب می نمائید و شروع به مقابله و مبارزه با ترس از زندگی مثبت و سازنده کنید . به تعویق اندازی موجب نگرانی نسبت به امری در آینده می شود واین نگرانی جانشین زمان حال شما می شود .

6- تصمیم بگیرید و عمل کنید . حالا شروع کنید . خیلی ساده است حالا عمل کنید وفقط عمل کنید .

7- نگاه دقیقی به زندگی خود کنید اگر می دانستید فقط شش ماه دیگر زنده خواهید بود آیا همین روش ها وکارها را انتخاب می کردید؟

8- در به عهده گرفتن کاری که مورد تعهد شماست شجاع باشید یک عمل شجاعانه می تواند همه ترس های شما را از بین ببرد دیگر به خود نگوئید که عملکردتان باید خوب باشد به خاطر داشته با شید که نفس عمل کردن بسیار مهمتر است .

9- تصمیم بگیرید که تا لحظه خوابیدن خسته نشوید اجازه ندهید که خستگی یا بیماری وسیله ای برای فرار از کار یا به تعویق انداختن آن شود .

10- کلمات ( امید)( آرزو)و( شاید) را از فرهنگ لغت خود حذف کنید این کلمات ابزار به تعویق اندازی کارها هستند. هر وقت این کلمات وارد ذهن شما می شوند جملات تازه ای را جانشین آنها سازید مثلا جمله ی (امیدوارم کارها رو به راه شوند) به جمله ی (آن کار را عملی خواهم ساخت ) تبدیل کنید.

11- رفتارهای معتقدانه خود را هر روز یادداشت کنید با نوشتن دو منظور زیر حاصل خواهد شد :1)چگونگی بروز رفتار انتقادی را در زندگی خود مشاهده خواهید کرد . 2) تعداد دفعاتی که انتقاد می کنید نوع انتقاد وقایع وافرادی که به این حالت شما مربوط می شوند مشخص می گردند همچنین از انتقاد کردن دست بر خواهید داشت زیرانوشتن مواردآن در یادداشت روزانه عملا کار بسیار دردناکی می شود .

12- اگر دلتان می خواهد دنیا تغییر کند شکوه وشکایت نکنید : کار کنید به جای اینکه لحظات خود را با انواع نگرانی های اختلال آمیز نسبت به کارهای عقب مانده بگذرانید با این نقطه ضعف فلاکت بار مبارزه کنید و پیوسته در لحظه حال زندگی کنید یک فرد عمل کننده باشید نه آرزو کننده یا امید وار کننده یا انتقاد کننده . ( سایت لینکستان /تبیان،1389)

 

چند شیوه دیگر علیه اهمال کاری

1- اوقات خود را تقسیم کنید .

 2- روش یادآوری "یاداشت برداری برای کارهایی که باید انجام شود مفید است .

3- روش جزئی به جزئی بهترین راه غلبه بر آن است در این روش باید اول اولویتهایی مشخص شود .

4- بازی با احتمالات : اینگونه افراد به دنبال فرا رسیدن زمانی هستند که حال کار کردن پیدا کنند با تاخیرشروع می کنند

شانس بهتر ارائه کردن آن را از دست می دهند و این تاخیر احتمال بدتر انجام شدن آن رابیشتر می کند .

5- هم پیمانی : با کسی که همین هدف را دارد عهد کنید در انجام کارهایتان کوشا باشید .

6- تغییر محیط:به نحوی که دوست دارید عوامل حواس پرتی را دور کنید .

7- پاداش برای انجام کار به موقع اموری که برایتان لذت بخش است در نظر بگیرید.

8- تنبیه و هشدار : تنبیهی که در برابر هر کوتاهی برای خودتان مقرر می دارید - نوع تنبیه بسته به سلیقه شخص دارد می توان کاری که بدمان می آید انجام دهیم یا از امور لذت بخش خود را محروم کنیم . ( سایت فناوری اطلاعات ایرانیان،1389)

چند نکته و نتیجه

 

به نظر میرسد که به تعویق انداختن مطالعه درسها در بین دانش آموزان و دانش جویان امری عمومی است برای این قبیل افراد به تعویق انداختن کار به فردا باعث نجات از انجام آن در موعد مقرر می شود اما تکا لیفی که باید انجام دادنوشتن مقالات ودادن امتحانات سریع از راه خواهند رسید در این بین تمام کارهایی که آنها را به تعویق انداخته اید خود باعث ایجاد اضطراب می شوند برای بسیاری تنش در شب قبل از امتحان به حداکثر ممکن می رسد و فرد در یک حا لت  وحشت زدگی به سر خواهد برد .

در اینجا چند نکته برای دانشجویانی که درسهای خود را به تعویق می اندازند می پردازیم .

1- سعی کند دریابیدچرا دچار حالتی شده اید که کارهای خود را به تعویق می اندازید . ترس از شکست ؟ ترس از مورد انتقاد گرفتن ؟ میل خودتان نسبت به اینکه کار کاملی ارائه می دهید ؟

2- اگر از پذیرش دلیل مشکل ها طفره می روید با یک مشاور صحبت کنید . برخورداری از نگاهی که از بیرون وضع حال شما را نظاره می کند همواره ثمر بخش است.

3- برای درس خواندن طراحی روزانه داشته باشید . با انجام هر کار یک تیک بزنید.

4- برای اینکه به نتیجه بهتری برسید فهرستی از کارهای خود را به یک دوست نزدیک بدهید و در هفته چند بار او را ملا قات  کنید .

5- اگر مشکل شما کمال گرایی و انجام کار در بهترین حالت ممکن است سعی کنید نکته ای را دنبال  کنید که آن را سطح قابل قبولی تقریبی نامیده اند  به این ترتیب کارتان را در حدی انجام می دهید که برایتان قابل پذیرش باشد . نقاط حد اکثر را تا جای ممکن پایین بیاورید  برای دستیابی به آخرین حد کمال  باید صبر زیادی داشت .

6- کارهای بزرگ و سنگین را به قطعات کوچک خرد کنید و وقت و فکر خود را بر روی این کار های کوچک بگذارید.

7- فهرستی از این کار ها ترتیب دهید و آن را روی دیوار نسب کنید این که هر روز بتوانید پیشرفت خود را با نگاه کردن به این برنامه ببینید به شما در پیشرفت کار کمک می کند .

8- هر روز به دفعات از خود بپرسید مهمترین کاری که باید درآن لحظه انجام دهید چیست این پرسش شما را وا می دارد تا تکالیفی را که برای امتحانات باید انجام دهید از نظر بگذرانید و همواره آماده باشید .

9- برای جلو گیری از این وسوسه که به انجام غیر از موارد درسی بپردازید با این کار باعث معوق ماندن تکالیف ودرس شود یک فهرست از کارهای دیگری که بر عهده دارید ترتیب دهید به دنبال فرصتی باشید که بتوانید کارهای دیگر خود را به انجام رسانید زمانی که ترجیها با ساعات مطالعه شما تداخل باشد . 

10- سعی کنید مطاله روزانه را به صورت یک عادت درآورید هر روز سر ساعت معین به محل مطالعه بروید و مشغول کار شوید .

11- پیش از آنکه وقتی برای استراحت منظور کنید یعنی چیزی که برای حفظ شادی و هوشیاری مهم است زمانی که باید پشت میز کار خود برگر دید یادداشت کنید و مراقب باشید که به آن عمل کنید .

12- دوران امتحانات از بسیاری جهات برای دانشجویان دوران متفاوتی است بسیاری خود را زندانی می کنند وپشت درهای بسته روزها و هفته ها را می گذرانند اما منظور از ترجیح درسها و مطالعه کتب بر امور دیگر به معنای زندانی  کردن خود نیست این کار نه تنها نتیجه مساعدی در پی ندارد بلکه باعث خمودی و کسلی شما نیز می شود .

13- مهمترین نکته برای بدست آوردن بهترین نمره ها تنها یک چیز است : (( آماده بودن))( اور،2002/جوادی،1377)

 

خلاصه و چکیده مطالب

اگر به جای حرفهای بسیار بزرگ و کمال گرایانه هدفهای واقعی و به نسبت ساده به کار بریم قدم مثبتی در جهت انجام امور برداشته ایم . شایان ذکر است افراد باید به کار خود بها دهندیعنی بعداز شروع کاری که از انجامش طفره می روند به جای آنکه آنرا بی ارزش جلوه دهند از کار خود تعریف کرده و از خود به خاطر انجام آن تشکر کنند.

پس مراحل زیر همواره باید مورد توجه باشد :1- تحلیل سود وزیان  2- برنامه ریزی 3- ساده گرفتن کار 4- مثبت فکر کردن وعمل .( سایت فناوری اطلاعات ایرانیان،1389)

 

 

منابع :

1- اور،فردای.1377.روشهای نوین مطالعه برای دانش آموزان ودانشجویان موفق .ترجمه منصور حکیم جوادی.نشر کیانوش

2- اردبیلی،مرتضی.1376.عوامل موفقیت در تحصیل برای دانش آموزان دوره های راهنمایی ودبیرستانی.نشرمدرسه.

3- بلس،ادوانس/ روش جدید گام به گام درکاهش تاخیرها.روانشناسی تنبلی.ترجمه مهدی قراچه داغی .1374.انتشارات یاسمن.

4- تام و سویچ.انضباط برای خود کنترلی – راهبرد های نوین اداره کلاس درس.ترجمه حسن ماهور- زهرا مهدی.1384.نشر امید مهر.

5- شریعتمداری،علی .1369.روانشناسی تربیتی.انتشارات امیر کبیرتهران.

6- خبر نامه 134.دانشگاه تربیت مدرس.مهر 1387.

7- جعفری،علی .1381.روشهای موفقیت تحصیلی.نشراجتماع.

8- گلاسر،ویلیام/مدارس بدون شکست .ترجمه ساده حمزه .1380.انتشارات رشد.

9- گنجی ،حمزه.1374.روانشناسی عمومی.نشر دانا.

10- لیندگرن،روانشناسی موفقیت در تحصیلات دانشگاهی .ترجمه یوسف اردبیلی.1377.تهران انتشارات کویر.

11- میر هاشمی،مالک .نجفی زند،جعفر .فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه آزاداسلامی واحد آشتیان . خلاصه پایان نامه بررسی چگونگی گذراندن اوقات فراغت افراد بالای 18سال( دانشجویان واحد رودهن) .1382.

 

سایتهای استفاده شده در پژوهش:

سایت فناوری اطلاعات ایرانیان توسط talented

www.niksalehi.com

www.pimd.blogfa.com

www.linkestan.com

گردآورنده: مریم نیرومندی

 

 

 

کارشناس روانشناسی همیار پایگاه سلامت روان ساحل آرامش شهرستان بروجرد